Thống Kê Tần Số Trong Spss: Khái Niệm, Cách Chạy Và Ví Dụ

  -  

Thống kê tần số là một phương pháp của thống kê mô tả trong SPSS dùng để tóm tắt dữ liệu các biến dưới dạng bảng tần suất, tỷ lệ phần trăm hay biểu đồ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giúp bạn tìm hiểu kỹ hơn về thống kê tần số trong SPSS, khái niệm, cách chạy và đọc kết quả phân tích để bạn có thể hiểu và ứng dụng vào bài nghiên cứu của mình được hiệu quả nhất!

1. Thống kê tần số trong SPSS

Thống kê tần số trong SPSS

Thống kê tần số trình bày sự phân bố các giá trị của biến quan sát trong một tập dữ liệu. Trong đó đề cập đến 3 loại thước đo phân tích:

  • Độ phân tán
  • Xu hướng trung tâm
  • Tỷ lệ phần trăm

Ví dụ:

Một doanh nghiệp đang tiến hành nghiên cứu về cơ cấu lương thưởng của nhân viên. Thống kê tần số trong SPSS có thể được sử dụng để tìm ra:

  • Mức lương cao nhất/thấp nhất/trung bình
  • Tổng chi phí đã trả lương cho nhân viên
  • Độ lệch chuẩn giữa các khoản lương 
  • Độ chênh lệch giữa mức lương cao nhất và mức lương thấp nhất

Dựa trên cơ sở này, việc cơ cấu lại lương thưởng sẽ được mô hình hoá và thực hiện để cải thiện mức độ hài lòng của nhân viên và nâng cao năng suất làm việc.

Bạn đang xem: Thống Kê Tần Số Trong Spss: Khái Niệm, Cách Chạy Và Ví Dụ

2. Hướng dẫn 4 bước chạy thống kê tần số trong SPSS

Bây giờ bạn đã biết thống kê tần số là gì, vậy cách chạy thống kê tần số trong SPSS như thế nào? Hãy theo dõi các bước thực hiện theo quy trình hướng dẫn dưới đây của chúng tôi.

Cách chạy thống kê tần số trong SPSS với 4 bước

Ở đây có file dữ liệu của 18 người tham gia vào một cuộc kiểm tra tâm lý bao gồm 8 biến. Giả sử để chạy thống kê tần số trong SPSS cho biến Age, bạn cần làm theo 4 bước sau:

File dữ liệu mẫu chạy thống kê tần số trong SPSS

Bước 1: Trên thanh menu chính, click vào Analyze → Descriptive, chọn Frequencies.

Vào Analyze → Descriptive và chọn Frequencies

Bước 2: Trong hộp thoại Frequencies, đưa biến Age từ danh mục các biến bên trái vào ô Variable(s) để thực hiện thống kê bằng cách kéo thả hoặc nhấp vào mũi tên ở giữa.

Lưu ý: có thể chọn nhiều biến để thực hiện thống kê tần số cùng một lúc.

Đưa biến cần thống kê vào ô Variable(s)

Bước 3: Ở phía bên phải có hộp thoại có các tùy chọn: Statistics, Charts, Format để điều chỉnh các thang đo theo mục đích của người nghiên cứu.

Trong trường hợp này, chúng tôi sẽ định dạng 2 mục quan trọng trong thống kê tần số là Statistics và Charts.

  • Đi đến Statistics: đánh dấu vào các phép toán thống kê bạn cần dùng, click Continue để tiếp tục.

Đánh dấu vào các phép toán thống kê cần dùng

  • Đi đến Charts: chọn vào loại biểu đồ bạn muốn SPSS xuất ra, click Continue để trở về hộp thoại Frequencies. Đối với các biến phân loại, biểu đồ thanh và biểu đồ hình tròn là phù hợp; biểu đồ Histogram chỉ nên được sử dụng cho các biến liên tục.

Chọn loại biểu đồ để biểu diễn dữ liệu

Bước 4: Chọn OK để hoàn tất thiết lập và nhận kết quả thống kê.

Chọn OK để hoàn tất thiết lập

Kết quả Output sẽ trả về 3 loại thông tin:

  • Bảng Statistics
  • Bảng Frequency
  • Biểu đồ

Bạn có thể thấy các thao tác chạy thống kê tần số trong SPSS tương đối đơn giản. Nhưng nếu không biết về các kiến thức và kỹ năng phân tích thống kê thì việc này thật sự không dễ dàng. Hiểu được vấn đề đó, đơn vị Tri Thức Cộng Đồng đã đem đến cho khách hàng dịch vụ xử lý số liệu SPSS. Với 15+ năm kinh nghiệm làm việc cùng đội ngũ chuyên gia trình độ cao, chắc chắn sẽ giúp bạn xử lý dữ liệu một cách nhanh chóng hiệu quả với mức giá siêu tiết kiệm.

3. Cách đọc kết quả thống kê tần số trong SPSS

Như ở phía trên, sau khi đã hoàn tất các thiết lập, bạn sẽ nhận được kết quả thống kê tần số trong SPSS cho tập dữ liệu gồm 3 thông tin: Statistics, Frequency và biểu đồ.

Cách đọc kết quả thống kê tần số trong SPSS

3.1. Bảng Statistics

Đầu tiên chúng ta có bảng thống kê Statistics.

Bảng thống kê Statistics

Ở đây, bảng Statistics cho thấy tất cả giá trị biến Age của 18 đối tượng quan sát đều hợp lệ (valid), không có giá trị bị thiếu (missing). Trong đó mô tả các thông số cụ thể như sau:

  • Trung bình (Mean): 19.5 - độ tuổi trung bình của nhóm đối tượng quan sát.
  • Trung vị (Median): 19 - độ tuổi ở chính giữa dãy dữ liệu được xếp theo thứ tự tăng/giảm dần.
  • Yếu vị (Mode): 18 - độ tuổi chiếm số lượng nhiều nhất trong mẫu.
  • Độ lệch chuẩn (Std. Deviation): 1.42457 - giá trị này càng thấp thì mức độ ổn định của dữ liệu càng lớn, dao động quanh giá trị trung bình càng ít.
  • Phương sai (Variance): 2.029 - giá trị này càng thấp thì mức độ phân tán của dữ liệu càng ít, tương tự như độ lệch chuẩn.

    Xem thêm: Bài Văn Cảm Nghĩ Về Người Bà Đã Mất, Bài Văn Cảm Nghĩ Về Bà Của Em Lớp 7 Hay Nhất

  • Phạm vi (Range): 4 - khoảng cách giữa độ tuổi lớn nhất và độ tuổi nhỏ nhất.
  • Giá trị nhỏ nhất (Minimum): 18 - độ tuổi nhỏ nhất trong tập dữ liệu.
  • Giá trị lớn nhất (Maximum): 22 - độ tuổi lớn nhất trong tập dữ liệu.
  • Bách phân vị (Percentile) 25, 50, 75: giá trị tương ứng là 18, 19, 21 - các điểm tứ phân vị Q1, Q2, Q3 chia tập dữ liệu thành 4 phần có số lượng quan sát bằng nhau.

3.2. Bảng Frequency

Bảng tần số Frequency bao gồm 4 cột như sau:

Bảng tần số Frequency

  • Cột Frequency: số lần xuất hiện của từng độ tuổi trong một tập dữ liệu quan sát của biến Age. Chẳng hạn trong 18 người, có 6 người 18 tuổi.
  • Cột Percent: tỷ lệ phần trăm của từng độ tuổi trong tổng thể. Chẳng hạn số người 18 tuổi chiếm 33.3% của tổng số 18 người tham gia nghiên cứu.
  • Cột Valid Percent: tỷ lệ phần trăm hợp lệ của từng độ tuổi trong tập dữ liệu quan sát. Trong bảng này cho kết quả bằng với cột Percent, nghĩa là tất cả giá trị dữ liệu đều hợp lệ, không có dữ liệu nào bị thiếu. Ví dụ, nếu chỉ có 15/18 người biết được số tuổi, trong đó có 6 người 18 tuổi thì Valid Percent sẽ được tính bằng 6/15 = 40%
  • Cột Cumulative Percent: tỷ lệ phần trăm tích lũy của các giá trị hợp lệ. Tỷ lệ này sẽ được cộng dồn vào phần trăm qua từng độ tuổi cho đến khi đủ 100%. Chẳng hạn, phần trăm tích lũy của giá trị mức 19 tuổi được tính bằng 33.3% + 22.2% = 55.5%

3.3. Biểu đồ

Kết quả Output cuối cùng ta nhận được khi chạy thống kê tần số SPSS là biểu đồ. Trong ví dụ này, chúng tôi chọn vẽ biểu đồ Histogram biểu diễn mức độ phân bố tần số của dữ liệu.

Biểu đồ biểu diễn dữ liệu

  • Trục y (bên trái): biểu diễn tần suất đếm của giá trị (từ 0 đến 6 lần với 6 là mức cao nhất).
  • Trục x (bên phải): biểu diễn giá trị của biến (độ tuổi từ 18 đến 22 tuổi).
  • Các giá trị ở góc phải của biểu đồ: trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (Std. Dev), tổng mẫu quan sát (N).
  • Xu hướng phân bố của dữ liệu: lệch về bên trái. 

4. Cách viết báo cáo

Sau khi đã thực hiện xong thống kê tần số trong SPSS, bạn sẽ tiến hành trình bày vào bài báo cáo nghiên cứu của mình. 

  • Thông thường, bảng Statistics ít được trình bày vào bài nghiên cứu khi thống kê tần số. Bảng này được sử dụng phổ biến trong việc làm sách dữ liệu. 
  • Do đó, bạn có thể chỉ cần đưa 2 kết quả thống kê bao gồm: bảng tần số và biểu đồ thống kê vào bài.

Để sử dụng kết quả Output chạy tần số SPSS, bạn hãy click chuột phải vào dữ liệu, chọn CopyPaste vào vị trí cần chèn dữ liệu tại file báo cáo của mình.

Lưu ý: Thống kê mô tả chỉ dừng lại ở mức đọc dữ liệu và khái quát về đặc điểm của mẫu khảo sát, chưa thể hiện nhiều bề mặt ý nghĩa quản trị của nghiên cứu. Do đó,  bạn không nên vội đưa ra các phân tích, kết luận sâu cơ cấu, tần số đó nói lên điều gì.

Dưới đây mà mẫu viết báo cáo mà chúng tôi gợi ý để bạn tham khảo và áp dụng vào bài của mình.

Mẫu trình bày báo cáo kết quả thống kê tần số

Thống kê tần số là một phần của thống kê mô tả cung cấp nhanh những thông tin toàn diện và tổng quát về các đặc tính chung của mẫu. Qua đó, người nghiên cứu sẽ có cái nhìn chính xác hơn để tiếp cận dữ liệu và thực hiện tốt bài nghiên cứu của mình. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, mời bạn theo dõi ngay tại bài viết: Thống kê mô tả trong SPSS là gì?

 

5. Ý nghĩa của thống kê tần số trong SPSS

Ý nghĩa của thống kê tần số trong SPSS

Việc sử dụng thống kê tần số trong SPSS có ý nghĩa cực kỳ quan trọng để phân tích và giải thích nhanh cho bất cứ dữ liệu nào. Nó cung cấp các thông tin hữu ích giúp người nghiên cứu dựa vào đó để đưa ra những kết luận và định hướng cơ bản về vấn đề đang quan tâm. Một số lĩnh vực tiêu biểu có thể áp dụng thống kê tần suất:

  • Nghiên cứu khoa học
  • Nghiên cứu y tế
  • Nghiên cứu khí hậu và địa chất
  • Nghiên cứu kinh doanh: quyết định chính sách, chiến lược định vị, tiếp thị, phân phối,...

Xem thêm bài viết liên quan: Hướng Dẫn Cách Xử Lý Số Liệu Spss 20: 5 Bước & Ví Dụ

Trên đây là những thông tin tổng quan về thống kê tần số trong SPSS bao gồm định nghĩa, cách chạy, cách đọc dữ liệu và trình bày báo cáo. Chúng tôi hy vọng qua bài viết này, bạn đã nắm được các thao tác thực hiện chạy tần số SPSS và có thể áp dụng dễ dàng và hiệu quả vào bài nghiên cứu của mình nhé. Chúc bạn thành công!

Tài liệu tham khảo

  1. Fawad Latif - Research Coach (2020). Running, Interpreting, and Reporting Descriptive Statistics using SPSS.
  2. Frequency Distribution in SPSS - Quick Tutorial.

    Xem thêm: Top 20 Bài Thuyết Minh Cách Làm Bánh Tét Truyền Thống Của Dân Tộc Việt Nam

    (n.d.). EZ SPSS Tutorials. 
  3. Research By Design (2017). 03 Descriptive Statistics and z Scores in SPSS – SPSS for Beginners.
  4.  What is Frequency Analysis? | Research Optmius. (n.d.). Research Optimus.