Thời kỳ pháp thuộc

  -  

I. LỊCH SỬ, XÃ HỘI THỜI KỲ PHÁP THUỘC VỚI NGÀNH THƯ VIỆN VÀ HOẠT ĐỘNG THƯ MỤC TẠI VIỆT NAM

* Khái quát lịch sử thời Pháp thuộc:

- Thời kỳ thuộc Pháp là thời kỳ việt nam bị đặt dưới ách đô hộ của thực dân Pháp quy trình tiến độ trường đoản cú 1858 - 1945.

Bạn đang xem: Thời kỳ pháp thuộc

+ Từ tháng 02/1859 cho 1879, Pháp thường xuyên xâm lăng với xác lập được bộ máy kẻ thống trị làm việc Nam Kì.

+ Từ năm 1882, Pháp không ngừng mở rộng xâm chiếm ra phía Bắc.

+ Tháng 08/1883, bên Nguyễn kí Hiệp ước chính thức nền giai cấp của Pháp bên trên toàn cục lãnh thổ cả nước. Pháp đã xác lập được máy bộ thống trị trên toàn cương vực đất nước hình chữ S.

* Đặc điểmxóm hội thời Pháp thuộc:

- Về chính trị: Trong thời gian này thực dân Pháp vẫn thực hành con đường lối, chính trị bội phản hễ, chia rẽ những dân tộc bản địa để cai trị.

- Về gớm tế: Thi hành chế độ nghèo khổ hóa, đẩy nông dân vào bước con đường cùng, không tồn tại ruộng khu đất nhằm cày, buộc phải làm cho phu trong số đồn điền, hầm mỏ.

- Về văn hóa giáo dục: Thực hiện chính sách dở người dân cho tới phương pháp mạng tháng Tám thành công 90% nhân dân mù chữ. Trong thời kỳ này xuất phiên bản phđộ ẩm cũng khá được kiểm chú ý hết sức gắt gao, nội dung đa phần mang tính chất bội phản đụng, cnóng lưu giữ hành lưu trữ những tư liệu của Mác – xít.

* Ngành Thỏng viện và hoạt động Thư mục thời Pháp thuộc:

Để nhân tiện cho việc đô hộ tín đồ Pháp vẫn thâm nhập, phân tích các lĩnh vực ngôn từ, dân tộc bản địa, văn hóa… tại toàn quốc nhằm từ kia tạo thành bốn sự ảnh hưởng sâu sắc mang đến quy trình trở nên tân tiến của ngành Tlỗi viện và chuyển động Thư mục:

- Sự rạm nhập vào VN technology ấn loát bằng ty pô (in bằng phương pháp sắp chữ rời).

- Sự phát triển của ngôn ngữ: thâm nhập của giờ đồng hồ Pháp với xuất hiện thêm của chữ Quốc ngữ.

Ngoài sự lộ diện của các sách, báo chữ Pháp và những bản tlỗi mục chữ Pháp thì ta rất có thể kể lại trong thời kỳ này để triển khai cơ chế thực dân, tín đồ Pháp đang tổ chức đội ngũ tuyên giáo của đạo Cơ Đốc xâm nhập lệ quần chúng. Trong quá trình truyền đạo các giáo sĩ phương Tây sẽ tìm cách thu thanh Tiếng Việt với phiên âm bởi vần âm Latin (nên nói đến thế giáo sĩ Alecxandre Rhodes tất cả đóng góp nhất quyết vào việc làm này). Để rồi một số loại chữ dần dần thay thế chữ Hán – Nôm nhằm ghi chnghiền, hoàn toàn có thể nói tới các tài liệu viết bằng chữ Quốc ngữ sau này.

- Pháp phương pháp về thỏng viện mở ra.

1. Thành lập và hoạt động Thỏng viện Trung ương làm việc TP Hà Nội.

2. Kiểm tra lại việc tổ chức triển khai các thư viện hiện tất cả và xây dựng các thư viện mới.

- Ngành thư viện qua những thời kì cũng có được sự quyên tâm nhất định.

Điều này được diễn tả qua bí quyết người Pháp sản xuất tư tlỗi viện chính:

+ Thỏng viện trường Viễn Đông Bác Cổ.

+ Thư viện Viện nghiên cứu khoa học Đông Dương.

+ Thỏng viện Hội nghiên cứu Đông Dương.

+ Thư viện Trung ương tại Thành Phố Hà Nội (trong tương lai gồm cơ trực thuộc Sài Gòn).

Chưa kể tới các thỏng viện khác ví như thỏng viện Pháp – Việt, tlỗi viện Nam Định…

Hình như, các đô đốc kiêm thống đốc Nam kỳ cũng ko bỏ qua mất vụ việc thỏng viện, tuy vậy vẫn phải lo bình định, tổ chức triển khai nền hành bao gồm bắt đầu. Trong đụn làm hồ sơ vnạp năng lượng thư còn bảo quản, fan ta thấy các đô đốc các lần mong tập thích hợp đông đảo cuốn sách xuất xắc, chọn lựa một vài tạp chí, xuất bạn dạng định kỳ…

Tại Bắc kỳ, trên Phủ thống sđọng cũng có một bộ phận phú trách nát về thỏng viện với lưu trữ làm hồ sơ văn tư.


*
Bức Ảnh Tlỗi viện Học viện Viễn Đông Bác cổ (Nguồn ảnh: staticflickr)

II. MỘT SỐ BẢN THƯ MỤC VIỆT NAM THỜI PHÁPhường THUỘC

Từ thay kỷ XVIII-XIX, bạn Pháp chú ý nghiên cứu và phân tích về địa lý, tài ngulặng, dân tộc bản địa học tập, ngôn ngữ, phong tục... đôi khi soạn một số trong những thỏng mục nhằm mục đích báo cáo về gần như tài liệu đó ship hàng cho Việc xâm lấn với đặt kẻ thống trị lên những nước sống Đông Dương.

Trong những thỏng mục được soạn thời kia (xuất phiên bản sinh sống Pháp hoặc ở Việt Nam) hoàn toàn có thể chia ra có tác dụng 2 chiếc công ty yếu:

+ Tlỗi mục tổng vừa lòng cùng chuyên đề về đất nước hình chữ S cùng Đông Dương nói thông thường.

+ Tlỗi mục “Thống kê đăng kí” tự Lúc tất cả chính sách lưu chiểu văn hóa truyền thống phđộ ẩm sinh hoạt Đông Dương.

cũng có thể nói đến một số trong những tlỗi mục sau:

* Thư mục tổng hợp:

Vào cuối thế kỷ XIX, thời điểm đầu thế kỷ XX tín đồ Pháp vẫn biên soạn một trong những thỏng mục tổng thích hợp về Đông Dương. Các thư mục này Thành lập và hoạt động tiếp liền nhau phản chiếu một biện pháp tất cả khối hệ thống, không hề thiếu hầu hết tư liệu được xuất bạn dạng ở Pháp và các nước không giống có câu chữ nói về Đông Dương cùng với mục đích giao hàng mang đến bài toán nghiên cứu sâu, trọn vẹn về một xđọng ở trong địa của mình. Đó là:

- 1862: “Bibliographie Annamique” (Thỏng mục An nam) của Bell Combe (Hội viên hội nhân chủng học tập Pháp), xuất bạn dạng sinh hoạt Paris.

- 1867: “Bibliographie Annamite” (Tlỗi mục An nam) của Barbie du Bocage (Phó tlỗi cam kết Hội địa lý Pháp) – tlỗi mục này in kèm trong tập san Revue Maritne et coloniale (Lãnh hải và trực thuộc địa).

Thư mục chia thành 5 phần:

+ Phần I : Tập phù hợp 257 cuốn nắn sách bao gồm ngôn từ nói về VN - Đông Dương được xuất bạn dạng từ bỏ 1628-1867 (xếp theo vần chữ cái brand name tác giả, hoặc thương hiệu sách).

+ Phần II: Gồm những bài bác trích báo, tạp chí với phần đa bản sưu tập lớn về các cuộc hành trình: hàng vạn bài xích trích của 27 tờ báo với tập san (xếp theo từng năm).

+ Phần III: Liệt kê những tư liệu của cơ quan tàng trữ non sông Pháp ngơi nghỉ Paris cùng số đông tài liệu viết tay khác gồm tương quan mang đến Đông Dương.

+ Phần IV: Địa đồ dùng và phiên bản đồ

+ Phần V: Bảng tra cứu vãn kiếm tìm thương hiệu tác giả.

- 1880: “Mục lục rất nhiều tác phđộ ẩm xuất phiên bản tự 1868 trnghỉ ngơi đi” vày Ủy ban NNTT với kỹ nghệ Pháp biên soạn nói về Trung kỳ, Nam kỳ cùng Cao Miên.

- 1889: “Bibliographie de Lindochine” (Thỏng mục Đông Dương) của A.Landes cùng A.Folliet thu thập số đông sách nói đến Đông Dương xuất bạn dạng trường đoản cú 1880 -1889.

- 1912 - 1915: “Bibliographie Indochinnca” (Thư mục Đông Dương) của Henri Cordier, tích lũy số đông tài liệu trước năm 1913, trong những số đó là hồ hết tài liệu đang gồm trong số bản thỏng mục trước đây và bổ sung cập nhật thêm. Bộ thỏng mục này chia làm 4 quyển:

+ Quyển 1: có những tư liệu nói đến Miến Điện, Atssan (1 tỉnh giấc của Ấn Độ), Đất Nước Thái Lan, Lào.

+ Quyển 2 : Nói về chào bán đảo Mã Lai.

+ Quyển 3, Quyển 4: Nói về các nước làm việc Đông Dương (đất nước hình chữ S, Lào, Campuchia) đa phần là tài liệu về VN.

- 1922: “Pour mieux connaitre de Indochine: Eskhông nên dune bibliographie” (để phát âm biết rộng về Đông Dương, sơ thảo một thư mục) của Paul Boudet.

- 1929: “Bibliographie de Lindochine Francaise” 1913-1926 (Thỏng mục Đông Pháp) của nhì người sáng tác Paul Boudet cùng Rengươi Bourgeois. Sau kia ra liên tục những tập: 1927-1928-1929-1930.

- 1943 : thường xuyên “Thư mục Đông Pháp 1931-1935”- Phần 1

Sở “Thỏng mục Đông Pháp” là 1 trong những công trình thư mục to vì Boudet cùng Bourrgeois, thời điểm chính là những người phụ trách nát Nha lưu trữ và Thư viện Trung ương Đông Dương chủ trì Việc biên soạn, thu thập tài liệu nói tới Đông Dương từ bỏ 1913-1935. Cũng nlỗi “Thư mục Đông Dương” vốn tư liệu trong “Thỏng mục Đông Pháp” bao gồm sách vở được gạn lọc thoáng rộng trường đoản cú các tlỗi viện sống Đông Dương hoặc ở Pháp và những nước không giống.

Xem thêm: # Truyện Hay Cho Bé 3 Tuổi, Truyện Cổ Tích Cho Bé 3 Tuổi

“Tlỗi mục Đông Pháp 1913-1935” được soạn thành 8 tập cho 4 thời kỳ với mức 2.500 trang.

+ Tài liệu 1913-1926: 1 tập

+ Tài liệu 1927- 1928-1929-1930: tưng năm 1 tập.

+ Tài liệu 1931-1935: 3 tập

Tài liệu thời kỳ 1931-1935 new ra được tập I (vào năm 1943), còn 2 tập sau không xuất phiên bản được bởi vì yếu tố hoàn cảnh của Đại chiến nhân loại sản phẩm II đưa ra pân hận. “Tlỗi mục Đông Pháp” được soạn là sự việc tiếp diễn với bao gồm văn minh rộng “Thỏng mục Đông Dương” về khía cạnh nghệ thuật soạn (thu xếp tài liệu theo đề mục, trong mỗi đề mục, xếp tư liệu theo thứ từ bỏ chữ cái thương hiệu tác giả hoặc tên sách, phần hia gồm những bảng tra cứu giúp,...).


*
Bức Ảnh Tlỗi mục Đông Pháp 1931-1935(Nguồn ảnh:aebooks)

* Thỏng mục siêng đề:

Ngoài hầu như tlỗi mục tổng thích hợp như trên, những người dân Pháp với những tổ chức triển khai khoa học, văn hóa truyền thống của mình còn biên soạn những tlỗi mục chăm đề.

- Thỏng mục dẫn giải về khảo cổ học Cao Miên và Chiêm Thành của Coedes.

- Thỏng mục về thực thiết bị học tập Đông Dương của Petelot.

- Thỏng mục đầy đủ nhà vnạp năng lượng Đông Dương của Barquyssan.

- Tlỗi mục lịch sử hào hùng Viễn Đông của Gaspadone.

- Premiere etude sur Les soures Annamite de L’ history d’ Anphái mạnh (Nghiên cứu những bước đầu tiên về lịch sử dân tộc An Nam qua những nguồn bốn liệu của An Nam) xuất bạn dạng trên thủ đô bởi L. Cardiere cùng P.. Pelliot soạn.

Thỏng mục chia làm 3 phần:

+ Phần giới thiệu: Trình bày rất nhiều vấn đề tương quan đến nguồn tư liệu lịch sử dân tộc nước ta. Tác giả đưa vào phần đa nghiên cứu về thân vắt sự nghiệp và tác phẩm của những đơn vị sử học tập tiêu biểu ở trong các triều đại cho đến vào đầu thế kỷ XX.

+ Phần vật dụng hai: danh mục những tư liệu lịch sử dân tộc được xếp theo sản phẩm từ “Sở chữ Hán” cùng với 175 bộ sách (có diễn đạt và chú thích)

+ Phần cuối: Bảng tra theo tên người sáng tác (75 tác giả)

- Bibliographie Annamite (Tlỗi mục An Nam) bởi E. Gaspadone reviews bao hàm về sách Hán Nôm toàn nước với phần riêng rẽ giới thiệu các tác phẩm của Lê Quý Đôn cùng Phan Huy Chú..

- Đông Dương sử học tập yếu thỏng mục lục do Naka Mychio xuất bạn dạng trên Tokyo (Nhật Bản).

- An phái nam thựclục (1932) vào “Bắc Kinch đô thỏng quán” vì Phùng Thừa Quân biên soạn.


*
Hình ảnhBibliographie Annamite (Thư mục An Nam) (Nguồn ảnh: wdl)

* Tlỗi mục thống kê đăng ký:

Xuất phân phát từ nhà trương điều hành và kiểm soát câu hỏi xuất bạn dạng sống Đông Dương cũng giống như để tích lũy những tài liệu có mức giá trị đem đến Pháp, ngày 29 mon 1một năm 1917 Toàn quyền Albert Saraut ký thành lập và hoạt động Nha văn uống khố và Thư viện Đông Dương để ở Thành Phố Hà Nội với chính sách tính năng của cơ sở này. Paul Boudet được bổ nhiệm làm cho chủ tịch Nha văn uống khố với Thư viện Đông Dương, làm chủ các kho sách:

- Kho Trung ương ở TP Hà Nội.

- Kho lấp thống đốc Nam kỳ sinh sống Thành Phố Sài Gòn.

- Kho phủ khâm sứ đọng Trung kỳ ngơi nghỉ Huế.

- Kho che Khâm sđọng Cao Miên sinh sống Pnong-Pênh.

- Kho tủ khâm sứ đọng Lào ở Viên Chăn uống.

Năm 1921 Toàn quyền Đông Dương đang ra nhan sắc lệnh hiện tượng cơ chế nộp giữ cgọi những ấn phđộ ẩm xuất bạn dạng ngơi nghỉ Đông Dương.

Từ năm 1922, thực hiên quyết định lưu giữ cđọc toàn liên bang Đông Dương, kho tàng trữ cùng thư viện đa số nhận thấy mỗi tên sách 2 bạn dạng. Trên các đại lý thu nhấn ấn phđộ ẩm lưu lại cphát âm, tlỗi viện Trung ương Đông Dương biên soạn và xuất phiên bản tlỗi mục với thống kê lại ĐK hàng năm với thương hiệu “Liste des imprimes depose au serviese du depot legal” (Danh mục các ấn phẩm nộp lưu lại chiểu). Tlỗi mục này phản ảnh tư liệu xuất bản trên toàn Đông dương bao hàm những mô hình ấn phẩm chu kỳ, ko chu kỳ, phiên bản trang bị. Xét về khía cạnh phản chiếu tài liệu VN thì thỏng mục này đề đạt đông đảo đặn, hơi tương đối đầy đủ các tư liệu của non sông phải thư mục này cũng được coi như nhiều loại “Tlỗi mục quốc gia” (Mặc dù ko hoàn toàn đúng cùng với ý nghĩa của thuật ngữ này) trong giai đoạn trực thuộc Pháp.

“Danh mục những ấn phẩm nộp lưu chiểu phân thành 2 phần:

+ Phần I: Ấn phđộ ẩm định kỳ: thống kê các báo, tạp chí, tập san xuất bạn dạng ở Bắc Kỳ, Cao Miên, Lào.

+ Phần II: Ấn phẩm không định kỳ: thống kê các sách, phiên bản đồ dùng xuất bản sinh sống tía nước Đông Dương.

Hai nhiều loại tư liệu trên ko được sắp xếp theo môn loại nhưng xếp theo ngôn ngữ:

- Tài liệu xuất bản bởi tiếng Pháp.

- Tài liệu xuất phiên bản bởi giờ Việt, Miên, Lào.

Mỗi năm ra 2 cuốn, chu trình 6 tháng.

Tlỗi mục này cũng phản chiếu tình hình xuất bạn dạng thời thuộc Pháp, số lượng sách rất hiếm, từng cuốn nắn (đề đạt tài liệu xuất bạn dạng trong 6 tháng) chỉ có xấp xỉ 300 tên sách, cơ mà phần sách giờ đồng hồ Việt lại chỉ chiếm khoảng khoảng chừng 10%.

Thỏng mục thống kê ĐK trên được xuất bản phần nhiều kỳ từ năm 1922 mang đến năm 1944.

III. Một vài ba điểm so sánh giữ lại Tlỗi mục toàn nước thời Pháp trực thuộc cùng với Tlỗi mục toàn nước thời phong kiến

* Thư mục thời phong kiến:

- Số bạn dạng in tương khắc không mọi dẫn mang đến hạn chế trong câu hỏi sử dụng thoáng rộng.

- Sự coppy trải qua không ít người, nhiều gắng hệ, các thời đại khác biệt trải qua thu thập, thu góp, chỉnh lý dẫn tới việc sại lệch, các dị phiên bản, trở ngại trong việc khẳng định văn uống bản. Nhiều công trình xây dựng chỉ tất cả độc bản vì cách tiến hành chxay tay.

- Về văn bản hầu hết là văn sử, triết học, Phật giáo… sách về nghệ thuật, toán thù, y, dược học Mặc dù bao gồm cách tân và phát triển tuy nhiên chỉ chiếm xác suất nhỏ dại so với sách văn uống học. Nhiều công trìn được trình diễn cùng với nội dung cạnh tranh phân biệt sách vnạp năng lượng sử, một cuốn sách đề cùa tới những vấn đê khác biệt.

- Thỏng tịch chủ yếu là thư tịch Hán Nôm, một vài dự án công trình bởi giờ đồng hồ Pháp cùng chữ Quốc ngữ.

* Tlỗi mục thời Pháp thuộc:

- Số bạn dạng tlỗi mục được soạn đa dạng và phong phú nhiều thể một số loại cùng vẻ ngoài.

- Về câu chữ thì đa dạng và phong phú rộng so với thời kỳ trước (thời phong kiến). Đặc biệt tập trung những vào các vụ việc lịch sử hào hùng, văn hóa truyền thống, làng hội… để giúp đỡ ích đến việc giai cấp thuộc địa của Pháp.

- Các công trình xây dựng thỏng mục bao gồm nguyên tắc khăng khăng tuy còn khá lộn xộn với còn gặp các sự việc khúc mắc, nhưng nhìn tổng thể tất cả điểm vượt trội là gồm quá trình chặt chẽ rộng trong công tác ghi chxay tư liệu.

Xem thêm: Dịch Vụ In Sách Lẻ, In Sách Giá Rẻ Ở Hà Nội, In Sách, Tạp Chí Số Lượng Ít Mà Vẫn Chất Lượng

- Các tlỗi mục triệu tập đa phần vì ngôn từ là giờ Pháp cùng chữ Quốc ngữ.

IV. KẾT LUẬN