Lại cái

  -  

“Lại cái/lại giống” là dùng để chỉ bầy ông; Nếu bọn bà quay trở về “trạng thái cũ” ắt buộc phải dùng từ bỏ khác, chẳng hạn “lại đực”


Ở quê tôi, ngày xưa có người lũ ông tên Xu, không vợ con, hàng ngày gánh đậu hũ bán quanh xóm. Tiếng rao lanh lãnh “ai… đậu… hẩu… hôn…”, nghe mai mái giọng nữ, mọi người bảo “lại cái”. Có thể hiểu ông ta “ái nam, ái nữ”.

Bạn đang xem: Lại cái

Trong tập sách “Ngôn ngữ văn hóa vùng đất sài thành và phái nam Bộ” (NXB Tổng hợp TP HCM, 2012), TS Lý Tùng Hiếu ghi nhận: “Cùng với sản phẩm văn hóa, hàng loạt từ ngữ giờ Chăm lấn sân vào tiếng Việt sinh sống Trung với Nam Trung Bộ, và lưu dân Việt chuyến qua vào phái nam Bộ” (tr.61). Anh dẫn chứng: Tiếng chăm Ninh Thuận, Bình Thuận call “likay” nhằm chỉ “đàn ông, nam, trai”, chủ yếu nó là nguồn gốc của “(đàn bà) lại cái” cơ mà Nam Trung bộ đã sử dụng.

Không đông đảo thế, anh còn liệt kê một loạt từ có mối quan hệ giữa tiếng chăm và phái mạnh Trung bộ, chẳng hạn: Ray: (vậy) > ri; re ro: (rón rén, lạm la, lò mò) > rị mọ; rik: (cổ, xưa) > (cũ) rích; têh (đó, nọ, kia) > tê; ro ro (trơn tru) > ro ro; palao (đảo, cù lao) > quay lao; ke (ghe, bè, đò) > ghe; lôi (bơi, lội) > lội…


*

Dẫn chứng vừa nêu trên, tôi không có công dụng kiểm chứng. Chỉ xin hỏi, gồm phải: “likay” để chỉ “đàn ông, nam, trai”, thiết yếu nó là nguồn gốc của “(đàn bà) lại cái”? Quyết là có nhầm lẫn gì chăng? Từ bé xíu đến nay, tôi không hề nghe ai nói “đàn bà lại cái” bao giờ. “Lại cái” chỉ dành cho các đấng ngươi râu! không hề liên quan lại chút tẹo tèo teo gì đến bọn bà cả.

Theo “Đại tự điển giờ Việt” (NXB VHTT, 1999) vị Nguyễn Như Ý công ty biên, trong tiếng Việt, “lại” có nhiều nghĩa. Nhưng mà “lại cái” hàm nghĩa: “Từ bộc lộ trạng thái hướng về trạng thái cũ”. “Lại cái: buôn bán đực buôn bán cái, ái nam giới ái nữ” (sđd, tr.960). Về bên “trạng thái cũ” vào “lại cái” là nhằm mục tiêu chỉ bầy ông quay trở về giống cái, chứ xong khoát ko thể lũ bà.

Tương tự, vào “Tiếng nói nôm na” (NXB nghệ thuật TP HCM-1999), Lê Gia cho biết: “Lại cái, lại giống”: Trở về giống cái, lìa xa giòng như thể (tr.393). Xa rộng nữa, “Đại phái mạnh quấc âm trường đoản cú vị” (1895), Huình Tịnh Paulus Của cũng ghi nhận: “Lại giống: Để giống nhưng mà nối sinh, mang giống mà nối ra nữa”.

Xem thêm: Các Dạng Toán Lớp 4 Nâng Cao Tuần 6 Luyện Tập 2, Đề Thi Toán Lớp 4 Học Kì 1 Nâng Cao Năm 2022

“Lại” vày đâu mà ra? Theo nhà ngôn ngữ học trứ danh Lê Ngọc Trụ, “lại: phát âm trại từ giờ lai như lai cái, lai đực, lai giống” (“Việt ngữ chánh tả tự vị”, NXB Minh Tân - tr.261).


Tóm lại, “lại cái/lại giống” là dùng làm chỉ bọn ông. Nếu bọn bà quay trở về “trạng thái cũ” ắt nên dùng từ bỏ khác, ví dụ điển hình “lại đực”, thì phù hợp lý, đúng chuẩn hơn.

Nghe thế, ta phân tích và lý giải thế làm sao với 1 loạt từ “lại” đã gồm từ xưa trong tiếng Việt? Chẳng hạn, ngày Tết, bánh tét, bánh chưng sẽ nấu chín mà lại khi cắt ra nạp năng lượng lại thấy từng hạt sống sít, sượng ta điện thoại tư vấn “lại gạo”. “Việt nam tự điển” vì chưng Hội Khai Trí tiến đức khởi thảo (1931), đã ghi nhận các từ “lại” như “Lại mặt”: có nghĩa là lễ nhị hỉ. Lễ làm sau hôm cưới, dâu rể về thăm nhà vợ. “Lại quả”: Nói khi đưa lễ sêu, lễ hỏi, lễ cưới công ty gái biếu lại bên trai một trong những phần lễ”. “Từ điển từ ngữ nam giới Bộ” của Huỳnh Công Tín cũng mang đến biết: “Lại mâm: lại quả, bộ quà tặng kèm theo lại một trong những phần lễ vật ở trong phòng trai chuyển đến”. À, thú vui chưa? ko kể Bắc cần sử dụng “lại quả”; trong Nam dùng từ “lại mâm”…

Rồi khảo sát thêm thành ngữ, châm ngôn còn thấy dấu vết sờ sờ ra đó: Lại mặt hơn ăn đám, Đám cưới chẳng tày lại mặt… Rõ ràng, trong giờ đồng hồ Việt, từ “lại” đã có từ “đời tám hoánh” chứ nào đề nghị khi giao lưu văn hóa truyền thống với tín đồ Chăm mới gia nhập thêm tự “lại/lại cái”. Mà lại chỉ “đàn bà lại cái” thì vô lý quá đi mất.

Xem thêm: Top 3 Truyện Tranh Đam Mĩ Hot Nhất Do Hủ Nữ Trung Quốc Bình Chọn

Nhân đây cũng xin nói luôn, hiện tại nay, mặc dù từ “lại cái” còn sờ sờ ra đó nhưng mà nó đã được bổ sung một loạt từ bỏ mới. Chuyện này, ta đang bàn sau.