Đạo mẫu ở việt nam

  -  

Đạo Mẫu không phải là một hình thức tín ngưỡng tôn giáo đồng nhất, nhưng nó là một hệ thống các tín ngưỡng, trong số đó ít nhất bao hàm ba lớp không giống nhau, nhưng lại có mối quan hệ hữu cơ và chi phối lẫn nhau, sẽ là lớp tín ngưỡng thờ thiếu nữ thần, lớp thờ mẫu Thần và lớp thờ mẫu Tam phủ, Tứ phủ.

Bạn đang xem: đạo mẫu ở việt nam

Lớp thờ Nữ thần mang ý nghĩa phổ quát mắng rộng rãi, phù hợp với làng mạc hội nông nghiệp cùng vai trò của người phụ nữ trong làng mạc hội. Lớp thờ Mẫu thần vạc triển trên loại nền thờ Nữ thần, thường gắn với tính chất quốc gia, như thờ các Vương Mẫu, Quốc Mẫu, Thánh Mẫu, như nguyên phi Ỷ Lan, Mẹ Gióng, Mẫu Tây Thiên, Thiên Ya Na, Linh Sơn Thánh Mẫu – Bà Đen, Bà Chúa Xứ… Về cơ bản, lớp thờ Nữ thần cùng Mẫu thần mang tính bản địa, nội sinh. Lớp Mẫu Tam phủ, Tứ phủ sinh ra trên cơ sở lớp tín ngưỡng thờ Nữ thần và Mẫu thần kết hợp với tiếp thu những ảnh hưởng của Đạo giáo Trung Hoa. Tuy nhiên, sau khoản thời gian đã xuất hiện và định hình thì đạo Mẫu Tam phủ, Tứ phủ đã và đang ảnh hưởng theo hướng “Tam phủ, Tứ phủ hoá” tín ngưỡng thờ Nữ thần cùng Mẫu thần.

*
*
Bàn thờ Quốc mẫu ở Đền Quốc mẫu Âu Cơ ở Hạ Hòa (Phú Thọ)

Đạo Mẫu là tín ngưỡng bản địa cónguồn gốc từ thọ đời, từ thời nguyên thủy, nó thỏa mãn tâm lý của người nông dân cầu mong muốn sự sinh sôi nảy nở, nó đã từng tồn tại trong thời kỳ vĩnh viễn củalịch sử chế độ phong kiến, nó đáp ứng nhu cầu ko chỉ của nông dân, nông thôn hơn nữa cả tầng lớp thương nhân ở đô thị, nhất là từ thế kỷ XVI-XVII. Ngày nay, nó vẫn tiềm ẩnchiều hướng vạc triểnđáp ứng nhu cầu phát triển khiếp tế thị trường với đô thị hóa, hiện đại hóa của Việt Nam. Đạo Mẫu đã phân phát triển rộng khắp ở cả đồng bằng, đô thị và miều núi, tạo buộc phải một nét hơi nổi bật trong bức tranh thông thường vốn hết sức đa dạng và nhiều chủng loại của tôn giáo tín ngưỡng Việt Nam.

Đây là một thứ tín ngưỡng có nguồn gốc bản địa đích thực, mặc mặc dù trong quy trình phát triển, nó đã thu nhận những ảnh hưởng của Đạo giáo, Phật giáo với thậm chí cả nho giáo nữa. Đạo Mẫu lấy tôn thờMẫu (Mẹ) làmđấng sáng tạo với bảo trì mang đến vũ trụ, nhỏ người,là nơi nhỏ người ký thác những ước ao ước, khát vọng vềđời sống trần thếcủa mình, đạt tới sức khỏe cùng tài lộc (Phúc Lộc Thọ).

Xem thêm: Nghĩa Của Từ Repatriation Là Gì ? Nghĩa Của Từ Repatriation Trong Tiếng Việt

*
*
Di tích lịch sử – Đền Thờ – Nguyên Phi Ỷ Lan

Một hệ thống thần điện tuy là đa thần (có khoảng bên trên dưới 60 vị hánh), nhưng đứng đầu và bao che lên là Thánh Mẫu, vào đóThánh Mẫu Liễu Hạnhtuy xuất hiện muộn mằn trong điện thần (từ thế kỷ XV-XVI) nhưng lại chiếm vị tríthần chủtrong điện thần Đạo Mẫu. Chính Thánh Mẫu Liễu Hạnh đã “trần thế hóa” Đạo Mẫu với trong điều kiện của làng hội nho giáo cuối thời phong kiến nó đã đi vào đời sống dân gian, bắt rễ sâu vào làng mạc hội và đời sống trung tâm linh của mỗi con người Việt Nam.

Đạo Mẫu vốn là tín ngưỡng bản địa của tộc Việt, nhưng nó thể hiện mộtkhả năng tích hợp tôn giáo tín ngưỡng cao, tạo nên hệ thống điện thần cũng như bộ mặt văn hóacủa nó thể hiệntính đa tộc người, đa văn hóacủa không chỉ dân tộc đa số ngoài ra cả các tộc người thiểu số cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam. Vào hệ thống các thần linh tất cả nhiều vị thần người dân tộc thiểu số, bởi vì vậy nó cũng tích hợp những sinh hoạt văn hóa của những dân tộc thiểu số đó vào vào nghi lễ của đạo này (ăn mặc, âm nhạc, múa hát…).Hiếm gồm một tôn giáo tín ngưỡng bản địa nào lại “tiềm tàng”sức tự biến đổi, “trẻ hóa” như là Đạo Mẫu. Nó không chỉ bao gồm sức sống vào điều kiện chế độ phong kiến quân chủ, cơ mà còntiềm ẩn và bùng nổ trong làng hội đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay.

Xem thêm: Nêu Khái Niệm Hoán Vị Gen Và Đột Biến Gen, Hoán Vị Gen, Trắc Nghiệm Sinh Học Lớp 12

*
*
Miếu Bà Chúa Xứ núi San ở An Giang

Vậy căn cỗi nhận thức nào, căn cỗi thôn hội như thế nào đã là “mảnh đất” ra đời tồn tại, hồi sinh và phát triển của Đạo Mẫu? Phải chăng đó là xóm hội nông nghiệp, nông thôn và nông dân mà ở đó nền canh tác lúa nước và xã hội có đậm tàn tích mẫu hệ với vai trò to lớn của người phụ nữ ? Phải chăng đó còn là một xóm hội manh nha cùng bắt đầu phân phát triển nền “thương nghiệp” chợ quê vào thế kỷ XV- XVII, nhất là thời kỳ bên Mạc, nhưng mà ở đó vẫn là phương châm trụ cột của người phụ nữ ? cùng phải chăng ngày này trong khung cảnh xóm hội công nghiệp hóa của nền gớm tế thị trường thuở giao thời lại là mảnh đất mới cho sự “phục hưng” của hình thức tín ngưỡng này.